Insoniyat tarixida falsafiy qarashlar miloddan avvalgi I ming yillikning o'rtalarida qadimgi Sharq va G'arb mamlakatlarida deyarli bir vaqtda shakllana boshlagan. Mazkur jarayon har ikki tomonda turli ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy o'zgarishlar natijasida yuzaga kelgan bo'lib, keyinchalik jahon sivilizatsiyasi rivojiga poydevor bo'lib xizmat qildi