Nizomulmulk 1017-yil, 10-aprelda Tuye shahrida tavallud topgan. Saljuqiylar davlati arbobi Abu Ali al-Hasan ibn Ali ibn Ishoq at-Tusiyning unvoni, "Nizo-mulmulk", yaʼni mulkning nizomi, tartibi nomi bilan shuhrat qozongan. Nizomulmulk Nishopur va Marvda oʻqib, voyaga yetgach, Balxga borib, Ali ibn Shodon xizmatiga kiradi. Keyinchalik u Dovud ibn Mikoilga dabir boʻladi. Saljuqiylar shohi Alp Arslon saroyida vazirlik mansabigacha koʻtariladi. 1072 yil Alp Arslon oʻldirilgach, uning oʻgʻli, 17 yoshlik Malikshoh (1072—92 yillar) saroyida Nizomulmulk vazirlik qilib, qariyb davlatning hamma ishlarini oʻzi olib borgan. Malikshox uni oʻz homiysi — “Otaliq” deb atagan. Nizomulmulk mamlakatda yirik mulkdorlar va qabila boshliqlarining ayirmachilik harakatlariga qarshi kurashib, davlatni bosh-qarish ishlarini markazlashtirish siyosatini oʻtkazgan.