Faqat ovizdan iborat bo‘lgan va bo‘g‘in hosil qiladigan fonemalarga unli fonemalar deyiladi. Hozirgi o‘zbek adabiy tilida 6 ta unli fonema mavjud: u, a, o‘, o, e, i. Unlilarda: ohangdorlik yuqori; faqat oviz bo‘ladi; o‘zbek tilida yonma-yon kelmaydi. Masalan, soat, mutolaa, tabiiy, manfaat, taajjub - o‘zbekcha so‘z emas; xohlagan chaqo‘zib talaffuz qilish mumkin. Masalan, Y-u-u-u-u-u-u-u-r, muhabbat, ketdik buyerdan. (Qo‘shiqdan); urg‘u oladi. Masalan, òlma, rúchka vah.k.; bo‘g‘in hosil qiladi. Hatto birunli ham. Masalan, o-ta, o-na, o-pa, a-ka vah.k.