Arxey erasi 900 mln. yil davom etgan. Undagi dastlabki hayot ozidan hech qanday iz qoldirmagan. Organik birikmalardan ohaktosh, marmartosh, komirli moddalar bo'lishi arxey erasida tirik organizmlar, bakteriyalar, kok-yashil suvotlari bo'lganligidan dalolat beradi