Har bir odam shaxs sifatida turlicha namoyon bo’ladi. O’zining xarakteri qizikishi va qobiliyati, aqliy rivojlanganlik darajasi, ehtiyoji va mehnat faoliyatiga munosabati bilan farqlanadi, shaxsning o’ziga xos xususiyatlari bo’lib, ana shu ruhiy xususiyatlar rivojlanib ma’lum bir bosqichiga etgani uni mukammal, kamol topgan inson deyiladi. Odamning ijtimoiy mavjudot sifatida shaxs nomini olish uchun ijtimoiy –iqtisodiy hayot va tarbiya kerak, shu sababli pedagogika fani bolaning shaxs sifatida rivojlanishi, uning har tomonlama kamolga etishi qonuniyatlarini, unga ta’sir e’tuvchi ob’ektiv va sub’ektiv omillarni, rivojlanish jarayonlariga aloqador davrlarni aniqlash kerak, shunga asosan pedagogika fani shaxsning rivojlanishida ta’lim o’qitish tarbiya va bola faolligi, o’z-o’zini tarbiyalash bosqichlarini ham aniqlash lozim. Rivojlanish o’zi nima?