BOSHLANG‘ICH SINFLARDA O‘NLI KASRLARNI O‘RGATISH METODIKASI BOSHLANG‘ICH SINFLARDA O‘NLI KASRLARNI O‘RGATISH METODIKASI MUNDARIJA KIRISH I BOB BOSHLANG‘ICH SINFLARDA O‘NLI KASRLAR HAQIDA TUSHUNCHA Boshlang’ich sinflarda o’nli kasrlar ustida amallar Kasrlar bilan tanishtirishning mohiyati 1.3 Kasrning tavsifi va qanday ko'rinishda ko'rsatilishi haqida o'quvchilarga tushuncha berish. II-BOB BOSHLANG‘ICH SINFLARDA O‘NLI KASRLARNI O‘RGATISH METODIKASI 2.1 Miqdorlarning ulushlari bilan tanishtirish metodikasi 2.2 Kasrlarni o’rganish metodikasi 2.3 O'nlilik kasrlar bilan ishlashning maqsadi va foydalari haqida muloqotlar tashkil etish. III-BOB O`NLI VA YUZLI KASRLAR USTIDA AMLLAR 3.1 Kasrdagi o'ndan birliklar. O'nlik kasrlar 3.2 O`nli kasrlarga aylantirish usullari 3.3 O'nlilik kasrlarni katta sonlarda yoki ularga bog'liq masalalar yechishda qo'llash XULOSA FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI KIRISH Mavzuning dolzarbligi: Hozirgi yoshlar o‘z xalqining jonkuyari bo‘lishi, milliy qadriyatlarimizni chuqur bilgan, o‘zlashtirgan, ularni qadrlaydigan bo‘lishi kerak. Asrlar davomida ajdodlarimizning aqlu- zakovati bilan yuzaga kelgan milliy qadriyatlar inson shaxsini har tomonlama kamol topishida yetakchi omildir. Shunday ekan, hozirgi zamon kishisi, xususan yosh avlodning milliy tushunchasi, ongini boyitib borish katta ahamiyatga ega. Ota – bobolarimiz tomonidan yaratilgan milliy boyliklar xalqimiz tomonidan ko‘z qorachig‘iday saqlanmoqda va o‘rganilmoqda. O‘sib kelayotgan yosh avlod – maktab o‘quvchilarini mana shu asarlar bilan tanishtirish ularning dunyoqarashini kengaytiradi, bilim saviyasini yuksaltiradi. O‘tmishni, goh g‘amgin, goh quvonchli kechgan tarixini ajdodlarimizning buyukligi nimadan iboratliligini bilmay turib, yoshlarda milliy g‘urur, milliy iftixor tuyg‘usi shakllanmaydi. Kelajak o‘tmishdan boshlanadi, degan gap bor. Vujudimizda, qadriyatlarimiz tarkibida qanday go‘zallik bo‘lsa, Farobiy, Ibn Sino, Xorazmiy, Beruniy, Ulug‘bek, Umar Xayyom, G‘iyosiddin Koshiylarning pokiza vijdonidan, buyuk e’tiqodlaridan, muqaddas ruhlaridan jamlanganini har bir o‘qituvchi, har bir o‘quvchi bilmog‘i lozim. Vatan o‘tmishdan, bugundan va kelajakdan iboratdir. Biz xalqimizning uzoq yillar davomida behisob moddiy – ma’naviy boyliklari bilan faxrlanamiz. O‘rta Osiyo olimlari o‘tmish madaniyati, badiiy va ilmiy merosini o‘rganish yuzasidan bir qancha muhim ishlarni amalga oshirdilar. Matematika tarixiga doir kitoblarda O‘rta asr sharq olimlarining matematika sohasidagi ishlari haqida umumiy ma’lumot berilgan. Keyingi yillarda taniqli olimlardan A. Ahmedov, A. P. Yushkeviya, B.A. Rozenfel’d, G. N. Qori – Niyoziy, S. X. Sirojiddinov, G‘. Jalolov va boshqalarning qilgan ishlari shu olimlar ijodi haqidagi ma’lumotni yanada kengaytiradi va ularning metodlari bilan tanishtiradi. Hozir maktablarda qo‘llanilayotgan matematika dasturi va darsliklarda O‘rta Osiyo xalqlari allomalarining, matematika sohasiga qo‘shgan hissalari haqida ma’lumot kam va umumiy tarzda. Matematikadan boshlang’ich ta’lim-tarbiyaviy vazifalarni nazariy bilimlar tizimi asosidagina hal etish mumkin. O'qitishning ma’lum mazmuni va o’qituvchilarning aqliy faoliyati bilan ta’sirlanadigan u yoki bu o’quv yo’nalishi ucnun eng samarali usullarni qo’lay bilish darsga tayyorlanishda yoki darsning o’zida yuzaga keladigan aniq metodik vazifalarni hal etishi zarur. Bashlang’ich sinflarda o’quvchilarning aqliy rivojlanishlariga asos solinishi sababli boshlang’ich sinf o’qituvchisi uchun o’quvchilarning aqliy faoliyatlati darajasini va imkoniyatlarini bilish va hisobga olish muhimdir. Dars o’tish jaroyonida o’qituvchi kursatmalilik va kurgazmali qurollardan foydalanib yangi pedagogik texnalogiyalardan foydalanish juda muhim hisoblanadi. Kurs ishining obyekti: Umumiy o’rta ta’lim maktablarida matematikani o’qitish jarayoni. Kurs ishining predmeti: Matematika darslarida kasrga oid masalalr ustida ishlash jarayoni. Kurs ishining vazifalari: -Mavzuga oid ilmiy-metodik, pedagogik-psixologik adabiyotlar, me’yoriy hujjatlarni o‘rganish, darslik, dasturlarni tahlil qilish va xulosalarni umumlashtirish; -Mavzuning ilmiy-nazariy, metodik hamda amaliy asoslarini tadqiq qilish yo‘li bilan uning dolzarb muammo ekanligini asoslash; -Matematika ta’limi jarayonida kasrga oid masalarni o’rganish; -Matematika ta’limi jarayonida kasrga oid masalalrdan foydalanishning samaradorlik darajasini aniqlash.