Arxaizm va istorizmalar leksik-grammatik xususiyatlar ko'proq muammo bo'lib turingan. Arxaizmlar, o'zining kelib chiqishi paytida yoki avlodning izohlarida o'g'irlashgan so'z yoki so'z birliklari bo'lib, istorizmalar esa o'z vaqti o'ta yoki bir vaqtda mashhur bo'lgan so'z yoki so'z birliklari hisoblanadi. Arxaizm va istorizmalar, turli sohalar va sohalardagi nutq, matn, mavzu va h.k. xususiyatlariga qarab bayon qilinadi. Ularning matnni sehrlar, asarlar va boshqa shoirlar tomonidan qo'llanilishida an'analari turli turdagi turmush tarzi mavzularda yoritilgan. Bu leksik-grammatik xususiyatlar tarixiy bilimlarni o'z ichiga olgan bo'lib, ular tarixiy va ijtimoiy hujjatlarda ko'p paydo bo'lishi mumkin. Mavzuning dolzarbligi. O‘zbek adabiyotining otashnafas yozuvchisi Mirmuhsinning hayot falsafasi aks etgan betakror lirikasida o‘ziga xos xususiyatlar yaqqol ko‘zga tashlanadi. Yozuvchining romani boshqalardan ajralib turadigan yorqin qirralardan biri uning lirikasidagi o‘ziga xoslik, nafis jozibasidadir. Bu nafislik, jozibadorlik shoirning so‘z qo‘llash mahorati natijasidir. O‘zbek tili leksikasi juda boy. Unda serqirra ma’noga ega bo‘lgan polisemantik so‘zlar, ma’nodosh so‘zlar, emotsional-ekspressiv bo‘yoqdor so‘zlar mavjud. Shuningdek, o‘zbek tili leksikasida eng asosiy va salmoqli o‘rinni egallagan umumnutq qatlam so‘zlari borki, ulardan o‘rni bilan ma’no qirralarni teran anglagan holda foydalanish lozim. Bu esa badiiy asarning tasirchanligini, jozibadorligini ta’minlaydi. Shuni ham ta’kidlash lozimki, yaxshi badiiy asar yaratish shoirning so‘z qo‘llash mahoratiga bog’liq. Biz mazkur kurs ishida shoir Mirmuhsinning Me’mor romanining leksik xususiyatlarini tahlil qildik. Bu esa mazkur kurs ishining dolzarbligini belgilaydi. Kurs ishining maqsad va vazifalari. Kurs ishining asosiy maqsadi Mirmusin Me’mor romanining badiiy xususiyatlariga e’tibor qaratish, ijodkor romanini leksik xususiyatlarni tahlil qilishdir. Ushbu maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalarni amalga oshirdik: - Mahmud Toir ijodi bilan tanishish; - Mirmuhsinning Me’mor romanida qo‘llangan arxaizm va istorizm so‘zlarning ma’no xususiyatlarini izohlash; - So‘zlarning arxaizm va istorizm so‘zlarning munosabatiga ko‘ra turini aniqlash va izohlash; - Chegaralangan qatlam so‘zlarinig qo‘llanilish darajasi va badiiy xususiyatlarini tahlil qilish; - Tarixiy hamda eskirgan so‘zlarning qo‘llanilishi va ularning uslubiy xususiyatlarini yoritish; - O‘z va o‘zlashgan qatlam so‘zlarining qo‘llanish darajasini aniqlash. Kurs ishining tuzilishi. Kurs ishi kirish, II bob, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat.