Modda o‘tkazish asoslari Reja: 1. Umumiy tushunchalar. 2. Modda o‘tkazish jarayoni. 3. Molekulyar diffuziya. 4. Konveksiya va modda berish. 1.1. UMUMIY TUSHUNCHALAR Bir fazadan ikkinchi fazaga modda o’tishi bilan bog’liq bo’lgan jarayonlar modda almashinish jarayonlari deb yuritiladi. Modda o’tish jarayoni fazalar o’rtasida muvozanat holat yuz bergunga qadar davom etadi. Bir fazaning ichida esa modda konsentrasiya yuqori bo’lgan nuqtadan konsentrasiyasi past bo’lgan nuqtaga tomon o’tadi. Sanoatda modda almashinish jarayonlari birinchi navbatda suyuq yoki gaz holatidagi gomogen aralashmalarni ajratish, ularni quyiqlashtirish, oqova suvlar va ishlab chiqarishdan chiqib ketayotgan gazlarni tozalash uchun keng ishlatiladi. Nam materiallarni quritish, qattiq jism tarkibidagi kerakli komponentni eritib olish yoki eritmalardan kristallarni ajratib olish kabi jarayonlar ham modda almashinish jarayonlari qatoriga kiradi. Fazalar suyuq, qattiq, gaz va bug’ holatida bo’lishi mumkin.